Mustafa Kemal (Gazi) Paşa’ya karşı 1926 yılında birtakım ittihatçılar tarafından planlanan ve uygulamaya konulamayan bir suikast girişimi.
Uğur Mumcu araştırmacı gazeteci kişiliğiyle olayları Cumhurbaşkanlığı Arşivi ve dönemin gazetelerinde yayınlanan sanık ifadelerine dayandırarak kronolojik olarak aktarmış ve sonunda da şöyle eklemiş: şeyh saİT isyanı ve İzmir suikasti nedenleriyle Cumhuriyet Halk Partisi devrimleri pekiştirmek için bugün o çok suçlanan tek adam rejimine evrilmek zorunda kaldı. Uğur Mumcu’nun yorumuna katılıyorum. Ayrıca ifade ettiği diğer hususa da katılıyorum: “tarihte yaşanmış olaylar için ya şöyle olsaydı ya böyle olsaydı” diye yorum yapılmaz, tarihte yaşanan olaylardan ders alınarak günümüzde yeni kararlar alınır…
Kitabı okurken yer yer Cumhurbaşkanı Gazi Paşa’ya yer yer de Başbakan İsmet Paşa’ya hak vermedim değil. Atatürk’ün uzlaşmacı ve iknacı kişiliği burada da karşıma çıktı. İsmet Paşa’yı ikna etmeden İstiklal Harbi Kumandanlarını tutuklatmaması İnönü’ye olan saygısını gösteriyor. Henüz 3 yıllık Cumhuriyet tarihinde ileride sorun çıkarabilecek başıbozuk ittihatçı grubu tamamen bitirebilmek için eline fırsat geçtiğinde kullandığı için Atatürk haklı. İsmet Paşa ise olaylarla alakası olmayan kişilere idam kararı verilmesinin yanlış olduğu konusunda haklı. Bununla ilgili de Cumhurbaşkanı olduğunda yaptığı girişimlerle bunu gösteriyor zaten.
Tarihte yaşanan olaylara hangi açıdan baktığınıza göre değişik yorumlar yapabilirsiniz. Ancak olaylara Dahi’miz gözünden baktığımızda hiçbir hatası olmadığını görürüz…