Türk Edebiyatı

Turfanda Mı Yoksa Turfa Mı?

by

 Mizancı Murat ismini İş Bankası Kültür Yayınları’nın bu enfes serisini okumaya başlamadan önce hiç duymamıştım. Lise Edebiyat derslerinde adı geçmiyordu. Sanırım sebebi bugün yaşasa “karşı devrimci” olarak adlandırılabilecek fikirleri.  Aslında romanda Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarıyla birlikte kurduğu Cumhuriyet’in kazanımlarını “İslamcı, Hilafetçi, Padişahçı” çizgide Osmanlı’ya kazandırmaya çalışmış ancak her ne kadar Hilafetçi olsa da … Read more

Refet

by

Fatma Aliye; Türk Feminizminin öncülerinden olan çok önemli bir yazarımız. Kitabın önsözünde kısaca Halide Edip Adıvar’la aralarında geçen olayları merak etmedim değil; konudaki araştırmaları bir an önce okuyacağım. Refet zengin bir adamın odalığının (cariyesinin, kölesinin) kızı olarak dünyaya gözlerini açar. 4 yaşındayken babası ölünce annesiyle birlikte akrabaları tarafından dışlanır.  Annesiyle birlikte İstanbul’a gelirler, burada yine … Read more

Mai ve Siyah 

by

Ah Ahmet Cemil Ah! Ne çektin be evladım… 14 yaşında lisede okurken babanı kaybet, ufak tefek işlerde çalışarak 1 yıl daha okuyarak diplomanı al, bir matbaada işe gir çalış çabala, en sonunda yaptığın kafasızlıkların ceremesini çek; hem kız kardeşinden hem de sevdiğinden ol… Halit Ziya Uşaklıgil’in uzun zaman sonra “okumaya çalıştığım” romanı desem yalan olmaz, … Read more

Felatun Bey İle Rakım Efendi

by

Ahmet Mithat Efendi’nin değişik üslubuyla (değişik diyorum çünkü hem yazarlık hem de anlatıcılık yapıyor, sanki bir filmde araya oyuncuların sözsüz oyunu sırasında girip olayları anlatan bir narrator gibi) dönemin Osmanlı Bey’lerini anlatan enfes bir roman.  Felatun; evet doğru tahmin ettiniz Platon/Eflatun’dan ismini alan serseri kılıklı bir Bey; Rakım Efendi ise 14 yaşında babasını yitirdiğinde hem … Read more

Kağnı

by

Sabahattin Ali, Türk Edebiyatı’nın “Anadolu İnsanı’nı en güzel anlatanı” desem abartmış olmam herhalde. Konya’da bir Kağnı’nın üstünde başlayan yolculuk; Sinop Cezaevi öykülerine uzanıyor.  Sinop Cezaevi öyküleri ise bence öykü değil, gerçek yaşamdan alınmış kesitler. Otobiyografi gibiydi anlatılanlar… Arabalar Beş Kuruşa öyküsünde ise boğazım düğümlendi; o kadının saçını başını yolasım geldi…

Gulyabani 

by

O bir “Türk Süper Villain’ı” (Evet biliyorum villain tabirini kullanmam ayıp oluyor ama bu karakteri sadece “Kötü Adam” diye sunmak gerçekten tam anlamıyla yansıtamazdı demek istediğimi.) Gulyabani’den bahsediyorum elbette, yazının başlığından veya kitabın fotoğrafından elbette anlamışsınızdır. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın 10 üzerinden 10 alan bu romanını çocukluğu Kemal Sunal filmleri izleyerek geçenler için çok tanıdık gelecektir. … Read more

Bize Göre ve Bir Seyahatin Notları

by

Lise zamanlarından adını “Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden” diye devam eden şiiriyle hatırladığım enfes şair Ahmet Haşim’in köşe yazıları ve Paris Seyahati’nin notlarını içeren bu kitabı bir çırpıda okudum. Yaşadığı dönemde henüz Avrupa bile henüz yenilikçi fikirlerini kabullenemediği Darwin’den bahsetmesi; o fikirleri sanki bir “gerçek”miş gibi halka günlük okunan gazete aracılığıyla aktarması (Başparmak yazısından bahsediyorum) … Read more

Falaka

by

25 sene önce (96-97 senelerinde) ilköğretim sıralarında okurken yaz tatillerinde kuran kursuna gider kuran okumayı öğrenirdim mahalledeki çocuklarla birlikte kuran kursu hocasından. O zamanlar eğitim öğretim kurumlarında dayak yeni yeni yasaklanmıştı ve bu durumun sefasını sürüyordum diyebilirim. (Nadiren de olsa öğretmenlerimden tokat yemedim değil ama haklılardı.) Yaz kuran kursları ise normal okuldan biraz farklıydı, bu … Read more

Ayyar Hamza, Kokona Uyuyor

by

Âli Bey’in ilk okuduğum kitabında Fransız Edebiyatı’ndan uyarlanmış iki tiyatro oyunu olmasına çok sevindim. Yerelleştirmeler gerçekten güzel bir şekilde yapılmış, okuyucuyu yormayan ve Türk usulü oyunlar ortaya konmuş resmen.  Ayyar (Hilebaz) Hamza karakteri gerçekten güzel bir şekilde ülkemize ve dönemin yaşantısına uyarlanarak okuyucuya sunulmuş. Bu serideki diğer Âli Bey kitaplarını okumak için sabırsızlanıyorum desem abartmış … Read more

Karabibik 

by

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları sayesinde muhteşem Türk Edebiyatçılarını (Öykü, Roman yazarlarını, şairleri ve çeşitli bilim alanlarında çalışan bilim insanlarını) tanıma fırsatı bulduğum için İş Bankası’na tekrar teşekkürlerimi sunuyorum. Türk Edebiyatı’nın realist tarzda yazılmış ilk uzun öyküsü olan bu eseri tek solukta okudum (zaten çok kısa diyebilirsiniz) ancak biraz uzun sürdü çünkü her bir diyalogu … Read more